مال غیرمنقول به مالی گفته میشود که توانایی جابهجایی آن بدون ایجاد خرابی یا آسیب به خود مال یا محل استقرار آن وجود نداشته باشد. قانون مدنی علاوه بر زمین و ساختمان، برخی اموال، محصولات کشاورزی، تجهیزات زراعی و حقوق مرتبط با املاک را نیز در زمره اموال غیرمنقول قرار داده است.
مال غیرمنقول چیست و چه اموالی در دسته اموال غیرمنقول قرار میگیرند؟ این یکی از پرسشهای مهم حقوقی در حوزه معاملات، دعاوی ملکی و اجرای احکام است. قانون مدنی، علاوه بر زمین و بنا، مصادیق دیگری مانند تأسیسات نصبشده، محصولات کشاورزی، درختان، برخی تجهیزات زراعی و حقوقی مانند حق انتفاع و حق ارتفاق را نیز در حکم مال غیرمنقول دانسته است.
مطابق ماده ۱۳ قانون مدنی، اراضی و ابنیه و آسیا و هر چه که در بنا منصوب و عرفاً جزء بنا محسوب میشود غیرمنقول است و علاوه بر این است لولهها که برای جریان آب یا مقاصد دیگر در زمین یا بنا کشیده شده باشد.
آینه و پرده نقاشی و مجسمه و امثال آنها در صورتیکه در بنا یا زمین بکار رفته باشد بطوریکه نقل آن موجب نقص یا خرابی خود آن یا محل آن بشود غیرمنقول است.
مطابق ماده ۱۵ قانون مدنی، ثمره و حاصل مادام که چیده یا درو نشده است غیرمنقول است اگر قسمتی از آن چیده یا درو شده باشد تنها آن قسمت منقول است.
مطلق اشجار و شاخههای آن و نهال و قلمه مادام که بریده یا کنده نشده است غیرمنقول است.
مطابق ماده ۱۷ قانون مدنی، حیوانات و اشیایی که مالک آن را برای عمل زراعت اختصاص داده باشد از قبیل گاو و گاومیش و ماشین و اسباب و ادوات زراعت و تخم و ... و بطور کلی هر مال منقول که برای استفاده از عمل زراعت لازم و مالک آن را باین امر تخصیص داده باشد از جهت صلاحیت محاکم وتوقیف اموال جزو ملک محسوب و در حکم مال غیرمنقول است و علاوه بر این است تلمبه و گاو و یا حیوان دیگری که برای آبیاری زراعت یا خانه و باغ اختصاص داده شده است.
از سوی دیگر مطابق ماده ۱۸ قانون مدنی، حق انتفاع از اشیاء غیر منقول مثل حق عمری و سکنی و در ادامه حق ارتفاق نسبت به ملک غیر از قبیل حقالعبور و حقالمجری و دعاوی راجعه باموال غیر منقول از قبیل تقاضای خلع ید و امثال آن تابع اموال غیرمنقول است.
برچسب:
نویسنده: بردیا قنبری